Ni diɲɛ kɔnɔ kuranko yɛlɛmani be kɛra tuma bɛɛ ani kuran kura be yiriwara joona joona,kuran marayɔrɔfɛɛrɛw be kɛra dɛmɛ nafaman ye dɔɔni dɔɔni kuran yɛlɛmani na ani ka sɔrɔ yiriwali lawuli siniɲɛsigi la.
Batiri min be kuran mara, o fɛɛrɛ daminɛ
▲Kuran yɛlɛmani, marali ani baarakɛcogo
▲Kuran marali fɛɛrɛw tilanyɔrɔ n’u waleyali
▲Batiri minw be kuran mara, olu lajɛcogo
▲Batiri minw be kuran mara, olu ka baarakɛcogo n’u ka baarakɛcogo
▲Kuran marali batiriw ka baarakɛcogo yiracogow ani kumaden minw be taga n’u ye
Kuran ye fanga jɔnjɔn ye min be diɲɛ lawuli ani adamadenw ka jɛnkulu jigi be min kan yiriwali kama. K’a ta tasuma baara fɔlɔ la ka taga se bi kuran ma, fanga yiriwali n’a baara ye siwilizasiyɔn ka ɲɛtaga lawuli ani k’an ka bi sigida sigicogo labɛn.

Duniɲa kɔnɔ, kuran ɲinini be cayara ka taga ani kuran kura be yiriwa joona minkɛ, kuran marali batiriw fɛɛrɛw bɔra ka kɛ kuran baarada sinsinyɔrɔ jɔnjɔn ye. Batiri minw be kuran mara, olu be se ka kuran sɔrɔyɔrɔw mara ka ɲɛ i n’a fɔ fiɲɛ ni tile barika ani k’u bɔ wagati minw na mɔgɔw ka ca, o be se ka kɛ sababu ye ka kuran sɔrɔcogo basigi. O fɛɛrɛ tɛ dan laada fɛnɲɛnamafagalanw ma, nka a be garanti nafamanw di fana walisa ka se ka karibɔni dɔgɔya ani ka kuran barikamanw sɔrɔ.
Batiri minw be kuran mara, olu yiriwali, k’a ta laada batiriw ma minw be kɛ ni pɔtɔmu -asidi ye ka taga a bila bi batiriw la minw be kɛ ni litiyɔmu-iyɔn ye, ani ka taga se batiri barikamanw ma ani batiriw minw be bɔ ka na ni sodiyɔmu{3}}iyɔn ye, o be to ka fɛɛrɛw ka gɛlɛyaw tiɲɛ. Batiri minw be kuran mara, u kɛtɔ ka kuran caya, ka sii janya ani ka lakana sabati, u y’a yira ko u be se ka baara kɛ yɔrɔ caaman na i n’a fɔ kuran marali so kɔnɔ, bolifɛnw ani rɛzo sariyaw. A be se ka fɔ ko kuran marali batiri fɛɛrɛ tɛ sisan kuran sigicogo yɛlɛmani kunba dɔrɔn ye, nka a ye siniɲɛsigi nɛgɛjuru hakilimanw ni kuran tilanninw ka kunba ye fana.
Litiyɔmu-batiri barika maracogo fɛɛrɛ
▲Litiyɔmu-iyɔn batiriw labɛncogo n’u ka baarakɛcogo
▲Litiyɔmu-iyɔn batiri katodi minanw
▲Litiyɔmu-iyɔn batiri anodi minanw
▲Litiyɔmu-iyɔn batiriw dilanni n’u dilanni
Saan 1970, M. S. Whittingham min be ExxonMobil la, ale lo ye litiyɔmu-iyɔn batiri fɔlɔ dilan. A ye titanium disulfide ani nɛgɛ litiyɔmu kɛ i n’a fɔ elekitorodi ɲumanw ni elekitorodi jugumanw. Chargement ani déchargement wagati la, nɛgɛ litiyɔmu be to ka dumu ani ka bɔ elekitorodi negatif la, k’a sɔrɔ titanium disulfide be to ka litiyɔmu iyɔnw don ani ka bɔ elekitorodi positif la. O baara fila be se ka yɛlɛma batiri ka ɲɛnamaya bɛɛ la, o la, a be se ka kɛ batiri filanan ye min be ni litiyɔmu-iyɔn ye ani a ka fanga ye 2V ye. a daminɛ na, litiyɔmu-iyɔn batiriw ye sɛgɛsɛgɛri, yiriwali ani yɛlɛmani caaman kɛ. U ka baarakɛcogo ɲuman n’u ka baarakɛcogo ɲuman fɛ, u be donna ka taga yɔrɔ caaman na, k’a ta 3C ka fɛɛnw na i n’a fɔ telefɔniw ni tablɛtiw ka taga a bila kuranko la i n’a fɔ kuran mobili ani kuran marayɔrɔbaw-i n’a fɔ fotovoltaiki ani fiɲɛ, o be nɔɔba to sigida ka ɲɛnamaya kan.

Batiri ye mun lo ye?
▲Batiri yiriwali tariki
▲Litiyɔmu-iyɔn batiriw lɔnniya
▲Litiyɔmu-iyɔn batiriw ka kɛcogow
▲Minɛn jɔnjɔn minw be sɔrɔ litiyɔmu-iyɔn batiriw kɔnɔ
Batiri ye fanga sɔrɔyɔrɔ sugu dɔ ye. Fanga sɔrɔyɔrɔw ka ca a la, u tilanin lo farikolo fanga sɔrɔyɔrɔw ni kemikali fanga sɔrɔyɔrɔw ye. Farikolo kuran sɔrɔyɔrɔw ye tile barikabɔlanw, funteni kuranbɔlanw, funteni ni jikurunbɔlanw, n’a ɲɔgɔnnaw; k’a sɔrɔ kemikali barika bɔyɔrɔw ye kuran dilannanw ye minw be se ka kemikali barika yɛlɛma ka kɛ kuran barika ye ka ɲɛ, o kɔrɔ, kemikali batiriw kɔrɔba la, wala batiriw dɔrɔn.
Batiriw labɛncogo yɛlɛmana bɔnsɔn naani kɔnɔ: batiri minw be kɛ ni pɔtɔmu ye, batiri minw be ni nikɛli-kadimi ye, nikɛli-nɛgɛ idɔrɔdi batiriw, ani batiri minw be kɛ ni litiyɔmu-iyɔn ye. Batiriw ka baara be to ka fisaya ani adamadenw ka faamuyali be juguyara ka taga batiriw ka baarakɛcogo koo la. Sisan, litiyɔmu-iyɔn batiriw lo be baara kɛ ka ɲɛ ani u be se ka fanga sɔrɔ ka tɛmɛ batiriw bɛɛ kan, o min be adamadenw ka batiriw sɛgɛsɛgɛri ni fɛɛrɛw yira.

Sɛgɛsɛgɛri ni yiriwali tariki litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw kan .
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw yiriwali tariki
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati ka patenti cogoya
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw labɛncogo n’u ka baarakɛcogo kalanw
Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LiFeP, LFP, a be weele fana ko litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati walima litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati) ye katodi minɛn ye min be kɛ litiyɔmu-iyɔn batiriw kɔnɔ. A b'a lɔn ni fɛn nafamanw sɔrɔbaliya ye i n'a fɔ kobaliti ni nikɛli, fɛnɲɛnamafagalanw sɔngɔ ka dɔgɔ, ani fɔsifɔri, litiyɔmu, ani nɛgɛ sɔrɔfɛnw caya dugukolo kɔnɔ, min bi se ka sugu ka mako wasa min ka ca ni tɔni miliyɔn kelen ye saan kɔnɔ. Komi katodi minan ye, litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati ka baarakɛcogo hakɛ ka dɔgɔ (3.2V), a ka se kɛrɛnkɛrɛnnin ka bon (170mA·h/g), a ka fanga ka bon, a ka charge teliman, a ka ɲɛnamaya jan, ani a ka basigi ɲuman yɔrɔw la funteniba ni funteniba la.

Dilanfɛn minw be kɛ ka litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw dilan .
▲Dilanni minɛnw ka kan ka kɛ:;Jagaminɛnanw;Jaminɛnanw;Sɛntiriminɛnw,;Mɔgɔw gosiminɛnw; Sɛgɛsɛgɛli minanw; Azɔti Generatɛri;Minɛn minw be mɔgɔw ladon.
Ni litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LFP) katodi minanw be kɛ ka litiyɔmu-iyɔn batiriw dilan, u ka saniyako, u ka fazi ani u ka nɔgɔw koo ka gwɛlɛ kosɔbɛ. Ɲɛyirali fɛ, ni nɛgɛ divalent ka oksidi hakɛ min be LFP kɔnɔ, o sera 1% ma, a se kɛrɛnkɛrɛnnin be se ka dɔgɔya ni 30% ye. O be kɛ sabu nɛgɛ min be bɔ sisan, o be LFP sanfɛla datugu, o min be kɛ sababu ye ka yɛlɛmani wɛrɛw bali ka kɛ kɔnɔna na. Ni LFP tun ye oksidi kɛ ka ban, o kɔfɛ, a dɔgɔyali fɛɛrɛw tɛ se ka LFP di bari litiyɔmu iyɔn minw be fɛnɲɛnamafagalan kɔnɔ, olu tununa ka ban.

Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw labɛnni nɛgɛ oksalati fɛɛrɛ fɛ
▲Sɛntɛzi sariyakolo
▲Sɛntetiki minɛnw jɔnjɔnw
▲Sɛgɛsɛgɛli kɛcogo
▲Sɛntɛtiki minanw ka baara .
Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati sɛnɛcogo min be kɛ ni nɛgɛ oksalati ye i n’a fɔ fɛnɲɛnamafagalan, o be weele ko nɛgɛ oksalati fɛɛrɛ (walima nɛgɛ oksalati fɛɛrɛ dɔrɔn). Sisan, nɛgɛ oksalati fɛɛrɛ lo be kɛ ka tɛmɛ fɛɛrɛ tɔɔw bɛɛ kan ani fɛɛrɛ min be kɛ Sinuwa jamana na, ani jamana kɔnɔ dilanbagaw tilancɛ ni kɔ lo b’o lo kɛ. A nafabaw ye fɛnɲɛnamafagalanw sɔngɔ dɔgɔyali ye, baarakɛcogo nɔgɔman, ani fɛnɲɛnamafagalanw hakɛ kɔlɔsili nɔgɔman ye.
Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw labɛnni karibotermi dɔgɔyali fɛ
▲Sɛntɛzi sariyakolo
▲Sɛntetiki minɛnw jɔnjɔnw
▲Sɛgɛsɛgɛli kɛcogo
▲Sɛntɛtiki minanw ka baara .
Dilanbagaw cɛma minw be litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LiFePO4) minanw dilan, karbɔterimi dɔgɔyali fɛɛrɛ lo be baara kɛ ni fɛɛrɛ filanan ye sisan, nɛgɛ oksalati fɛɛrɛ kɔ. A ka fɛnɲɛnamafagalanw ye nɛgɛ ye (Fe2PO4), nɛgɛ fɔsifati (Fe2PO4) ani nɛgɛ oksidi (Fe2O3) b’a la. O yɛlɛmani wagati la, karibɔni (C) ni karibɔni monokisidi (C2O3) be nɛgɛ nɛgɛ (Fe2PO4) dɔgɔya ka kɛ nɛgɛ nɛgɛman ye (Fe2+), o kɔfɛ, o be don nɛgɛ nɛgɛ la, ka litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LiFePO4) ka kristali labɛn.
Karibɔni dɔgɔyali fɛɛrɛ nafa ye ko fɛnɲɛnamafagalanw ka oksidi ma kan ka jateminɛ baara kɛtuma na; ɲagamicogo suguya caaman be se ka kɛ ka fɛnɲɛnamafagalanw labɛn ka se ka jɛnsɛn cogoya sɔrɔ min laɲinina. Funteni hakɛba dɔrɔn lo la, karibɔni be nɛgɛ nɛgɛlaman dɔgɔya ka kɛ nɛgɛ nɛgɛlaman ye, o min be kɛ litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati ye, o lo kama u y’a tɔgɔ la ko karibɔni dɔgɔyali fɛɛrɛ. Karibɔni dɔgɔyali fɛɛrɛ be se ka dɔgɔyali kɛ yɔrɔ kelen-, a be gazi bɔli dɔgɔya, ani a nafa ka bon sɔrɔ yiriwali la. O wagati kelen na, sɛgɛsɛgɛri kɛcogo ka nɔgɔ ani a kɔlɔsili ka nɔgɔ, o lo y’a to baarakɛyɔrɔ caaman be karibɔni dɔgɔyali fɛɛrɛ ta.

Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw labɛnni ni ji funteni ye
▲Sɛntɛzi sariyakolo
▲Sɛntetiki minɛnw jɔnjɔnw
▲Sɛgɛsɛgɛli kɛcogo
▲Sɛntɛtiki minanw ka baara .
Jii nɔgɔya fɛɛrɛ ye fɛɛrɛ ye min ka ɲi ka litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati katodi minanw labɛn. A ka baarakɛcogo jɔnjɔn ye ka baara kɛ ni jii ka funteni fɛɛrɛ ye min ka gwɛlɛ kosɔbɛ, a be nɛgɛ sulfate, litiyɔmu idɔrɔkisidi ani asidi fɔsifɔri yɛlɛma jii kɔnɔ, k’o furakisɛ kalaya fɔɔ ka se degere 100 ni kɔ ma yɔrɔ datugunin dɔ la walisa ka furakisɛ jilaman dɔ dilan min ka funteni ka bon, a ka fanga ka bon. O yɛlɛmani be kɛ ni iyɔnw jɛnsɛnni ye, min be litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati kristali fɛnɲɛnamaw bɔ. O kɔ, nɛgɛ fɔsifati litiyɔmu saniyanin be sɛgɛsɛgɛ, k’a ja ani ka karibɔni-nɔrɔ a la walisa ka litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati/karibɔni ɲɔgɔndan kɛ.
Laada sɛgɛsɛgɛli ni sɛgɛsɛgɛli fɛɛrɛw litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw kama
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minɛnw sɛgɛsɛgɛli ani sɛgɛsɛgɛli fɛɛrɛw
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw farikolo cogoya sɛgɛsɛgɛri fɛɛrɛw .
▲Elektrosimiki baarakɛcogo sɛgɛsɛgɛli fɛɛrɛw litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw kama
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw ka baarakɛcogo ɲumanw sɛgɛsɛgɛri .
Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LFP) minanw ta fan fɛ, sɛgɛsɛgɛri ye fɛɛrɛ jɔnjɔn ye, min nafa ka bon yɛrɛ ka tɛmɛ sɛgɛsɛgɛri kɛcogo kɔlɔsili kan. Ni sɛgɛsɛgɛri kunnafoni tigitigiw ani tiɲɛnw tɛ yen, baarakɛcogo basiginin tɛ se ka sɔrɔ, o la, LFP ka fɛɛn ɲumanw tɛ se ka dilan minw be baarakɛcogo sariyaw labato. Minɛnw sɛgɛsɛgɛri gwɛlɛ ka ɲi ka kɛ baara bɛɛ la, k’a ta minan fɔlɔw sanni n’u ɲɔgɔnnabɔli ma ka taga a bila baara banninw sɛgɛsɛgɛli la. O la, yɔrɔ o yɔrɔ be LFP sɛgɛsɛgɛ ani k’a dilan, o ka ɲi k’a sinsin kosɔbɛ a ka sɛgɛsɛgɛri kɛcogo lɔli kan. Ka baara kɛ ni kɔrɔbɔli minanw ye minw ka gwɛlɛ, ka baara kɛ ni kɔrɔbɔli fɛɛrɛw ye minw ka gwɛlɛ, ani ka baara kɛ ni kɔrɔbɔlikɛlaw ye minw kalanna ka ɲɛ, o ye sarati jɔnjɔnw ye walisa baarakɛyɔrɔ ka se k’a lɔyɔrɔ mara baarakɛyɔrɔ la.

Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw ka kɛcogo wɛrɛw sɛgɛsɛgɛli
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw ka baarakɛcogo sɛgɛsɛgɛli
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw cogoya sɛgɛsɛgɛli ni ɛlɛkitoroniki mikorosikopi ye
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw ka fanga
▲Nɛgɛ yɛlɛmani sumani litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw na
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw ka spɛkitoroskopi sifaw
Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw baarakɛcogo la, ka fara baarakɛcogo sɛgɛsɛgɛliw kan minw be kɛ tuma o tuma, a ka ɲi fana ka kɛcogo kɛrɛnkɛrɛnnin dɔw suma walisa ka kɛ sababu ye ka minanw ka baarakɛcogo sɛgɛsɛgɛ ani ka batiriw dilan cogow sɛgɛsɛgɛ. Fɛɛrɛw yiriwara minkɛ, fɔlɔ la, paramɛtiri dɔw tun be se ka suma ni seliliw dafaninw dɔrɔn lo ye, sisan u be se ka lɔn ni fɛɛrɛ nɔgɔmanw ye. Ɲɛyirali fɛ, litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minanw ka yɛlɛmani baara, sanko karbɔni yɛlɛmani baara, u be se ka sɛgɛsɛgɛ sisan ni warigwɛ seliliw ye minw dilanna kɛrɛnkɛrɛnnin na, o min be sumali kɛcogo nɔgɔya kosɔbɛ.
Batiri dilanni fɛɛrɛ min be baara kɛ ni litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati ye
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati batiri sisitɛmu dilan cogoya
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati minan mugu labɛnni fɛɛrɛ
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati mugu nɔrɔli
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati elekitorodiw yɛlɛmani
▲Yɛlɛmani ani tilanyɔrɔ .
▲Batiri dilan misaliya wɛrɛw .
Litiyɔmu-iyɔn batiri sugu o sugu la, a dilancogo fɔlɔ lo ye baara fɔlɔ ye. O dilan baara ye ka litiyɔmu-iyɔn batiri dilan cogo lɔn. Komi batiriw ka baara be dantigɛ ka tɛmɛ elekitorodiw lo kan, elekitorodiw dilan cogo lo ye batiri dilan cogo jɔnjɔn dɔ ye. O be kɛ fana litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati batiriw koo la.

Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati batiriw ka baarakɛyɔrɔw
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati batiriw ka baarakɛcogo kuran bolifɛnw na .
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati batiriw ka baarakɛcogo kuran marayɔrɔ la
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati batiriw ka baarakɛcogo kuran minanw na .
▲Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati batiriw ka baarakɛcogo .
Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LFP) ye katodi minɛn ye litiyɔmu-iyɔn batiriw kama, wa a nafaba ye a lakanali ɲuman ye. Nafa minw b’a la fana, litiyɔmu manganɛzi oksidi ni nikɛli{2}}manganɛzi-kobaliti tenari minanw tɛ minw na, i n’a fɔ a ka ɲɛnamaya kɛcogo jan, a ka minanw sɔngɔ ka dɔgɔ ani a ka minanw sɔrɔyɔrɔ ka ca. LFP batiriw ka tansɔn basiginin lo, u ka baarakɛcogo ka dɔgɔ, u be bɛn koɲuman ni elekitoroliti sisitɛmu ye, u tɛ -baga bɔ, u tɛ hakilimaya nɔɔ to mɔgɔw kan ani u tɛ lamini nɔgɔ. U ka fanga kɛrɛnkɛrɛnnin be se ka se 100–130 Wh/kg ma, o ye 0,3–5 ye min be se ka kɛ nɛgɛ-asidi batiriw ta ye ani nikɛli-batiri hidɔrɔdi siɲɛ 1,5 ye. Komi a ka nafa caaman b’a la, a be jati batiri ɲuman ye min be se ka kɛ kuran mɔbiliw ye, fiɲɛ ni tile barika be mara min na ani batiri minw be se ka mɔgɔw latanga ka baara kɛ n’u ye soo.

Katodi minɛn wɛrɛw ka ɲɛtaga litiyɔmu-iyɔn batiriw kama
▲Litiyɔmu vanadiyɔmu fɔsifati katodi minɛn -
▲Litiyɔmu manganɛzi fɔsifati katodi minɛn
▲Litiyɔmu nɛgɛ silikati katodi minɛn
▲Litiyɔmu nɛgɛ borati katodi minɛn
▲Litiyɔmu-katodi minɛnw minw be ɲɔgɔn kan
Litiyɔmu nɛgɛ fɔsifati (LFP) minanw bɔli ye minanw lɔnniya jusigilan sigi ka se ka litiyɔmu-iyɔn batiri belebelew baara ka caya.

I n’a fɔ a lɔnnin lo cogo min na, litiyɔmu-iyɔn batiriw latangacogo tun ye koo jɔnjɔn ye tuma bɛɛ ani min tun be dan sigi baarakɛyɔrɔ ka yiriwali la. Hali jamana yiriwalenw na, minw ka minanw basiginin lo ani u ka baarakɛminanw ka ɲi, litiyɔmu-iyɔn batiriw ka lakana tɛ se ka sabati ka ɲɛ. Ni an ye litiyɔmu-iyɔn batiriw baara hakɛ dɔgɔya sisan n’ ka jamana na, LFP bɛnnin lo koɲuman n’ ka jamana ka jamana cogoyaw ma, o be batiriw latangacogo fisaya kosɛbɛ.
